مشاغل خانگی

بازدید: 113

مشاغل خانگي

مشاغل خانگی به آن دسته از کسب‌وکارهایی گفته می‌شود که توسط اعضای خانواده در فضای مسکونی و بدون ایجاد مزاحمت برای همسایه‌ها انجام می‌گیرد. این فعالیت‌ها باید در قالب یک طرح منسجم آغاز شوند و به تولید کالا برای بازار یا ارائه خدماتی به خارج از محیط منزل منتهی شوند. مشاغل خانگی در ایران زیر نظر وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی فعالیت می‌کنند. دستورالعمل اجرایی قانون ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی مبنای صدور تمام مجوزهای لازم برای راه‌اندازی این مجموعه‌ها است. در این مقاله به طور کامل تمام مراحل اخذ جواز تاسیس مشاغل خانگی را توضیح می‌دهیم.

شرایط اخذ مجوز مشاغل خانگی

متقاضیان اخذ جواز تاسیس مشاغل خانگی باید دارای شرایط قانونی زیر باشند:
شرایط عمومی:
 تابعیت جمهوری اسلامی ایران
 حداقل بیست سال سن (برای اشخاص پشتیبان)
 نداشتن سابقه کیفری مؤثر (برای افراد پشتیبان)
 کارت پایان خدمت سربازی یا معافیت از آن (برای متقاضیان مرد)
 اقامت در محل اجرای طرح کسب‌وکار خانگی (برای افراد مستقل)
شرایط اختصاصی:
 حداقل پنج سال سابقه کاری مرتبط (برای افراد پشتیبان)
 گواهی آموزش و مهارت در زمینه کاری مورد نظر
 گواهی سلامت (برای متقاضیان رشته‌های مرتبط به مواد غذایی و بهداشتی)
 تامین حداقل بیست درصد از سرمایه اولیه مورد نیاز (برای افراد پشتیبان)
 داشتن ایده و ارائه طرح برای آغاز فعالیت
 داشتن توانایی مدیریت به منظور اداره کسب‌وکار
* گفتنی است که منظور از پشتیبان مشاغل خانگی، اشخاص حقیقی یا حقوقی هستند که مسئولیت حمایت از تعدادی از شاغلین خانگی را بر عهده می‌گیرند. این حمایت و پشتیبانی، تمام فرایند تولید و ارائه خدمات اعم از آموزش، تهیه و توزیع مواد اولیه و ابزار کار مناسب، مشاوره، نوآوری، طراحی، بسته‌بندی، بازاریابی و فروش را در بر می‌گیرد.

مدارک مورد نیاز برای صدور جواز مشاغل خانگی

 شناسنامه و کارت ملی اعضا
 کارت پایان خدمت یا معافیت سربازی برای آقایان
 گواهی عدم سوءپیشینه (برای اشخاص پشتیبان)
 آخرین مدرک تحصیلی متقاضیان
 گواهی کارت مهارت مرتبط با حوزه کاری مورد تقاضا

مراحل صدور مجوز مشاغل خانگی

* دستگاه اجرایی صادرکننده مجوز مشاغل خانگی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است. فرایند اخذ جواز مشاغل خانگی زیر نظر معاونت توسعه کارآفرینی و اشتغال این وزارتخانه انجام می‌گیرد. متولی صدور مجوز کسب‌وکارهای خانگی نیز اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان خواهد بود. گفتنی است که طرح‌های پیشنهادی اشخاص پشتیبان در کارگروه اشتغال استان نیز باید بررسی و تایید شوند. همچنین امکان فعالیت همزمان در چند شغل خانگی نیز در صورت تایید دستگاه اجرایی ذی‌ربط وجود دارد. البته باید توجه داشت که مجموع ساعات کار خانگی هر یک از اعضا نباید بیشتر از ۴۴ ساعت در هفته شود. روال قانونی و مراحل صدور مجوز مشاغل خانگی به این ترتیب است:

ثبت‌نام در سامانه مشاغل خانگی کشور

 ارائه درخواست جواز مشاغل خانگی
 تحویل مدارک و تکمیل فرم‌های مربوط
 ارائه طرح توجیهی کسب‌وکار از سوی متقاضی
 ارائه مستندات تامین سرمایه و سهم آورده متقاضی (برای افراد پشتیبان)
 بررسی درخواست و طرح متقاضی در دستگاه اجرایی (ظرف حداکثر یک هفته)
 تایید طرح و صدور مجوز قانونی مشاغل خانگی در اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان
 ورود به سامانه اخذ جواز تاسیس

سامانه صدور مجوز مشاغل خانگی

* همۀ متقاضیان اخذ جواز کسب‌وکارهای خانگی باید در سامانه مشاغل خانگی کشور ثبت‌نام کنند. فرم ثبت‌نام در سامانه مشاغل خانگی را سرپرست خانواده باید تکمیل کند. در غیر این صورت، ارائه رضایت کتبی او الزامی است. کارشناسان این مرکز پس از بررسی مدارک، یک کد رهگیری به اشخاص می‌دهند. سپس متناسب با رشته کاری درخواست‌شده، این اطلاعات به دستگاه اجرایی مربوط به آن حوزه ارسال می‌شود. طرح‌های پیشنهادی و توانایی‌های فنی متقاضیان برای اجرایی کردن آن در کمیسیون‌های تخصصی سنجیده می‌شود. در صورت تصویب، مجوز فعالیت مشاغل خانگی از سوی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی صادر می‌شود. نسخه‌ای از برگه جواز از همین طریق مستقیماً به بانک‌ها نیز فرستاده می‌شود. گفتنی است که پس از طی کردن مراحل صدور مجوز مشاغل خانگی، مجری طرح موظف است خروج افراد تحت پوشش طرح یا هر گونه تغییری در شرایط آنها را در سامانه ثبت کند.

مزایای دریافت جواز مشاغل خانگی

* مهم‌ترین مزیت دریافت مجوز مشاغل خانگی، امکان دریافت وام و تسهیلات بانکی ویژه است. کلیه متقاضیان دارای مجوز کسب‌وکار خانگی که مورد تایید وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی باشند می‌توانند به سهولت از این تسهیلات بهره‌مند شوند. میزان این وام‌ها بستگی به طرح توجیهی کسب‌وکارها دارد. همچنین فعالیت‌هایی که اشتغال‌زایی بیشتری دارند در اولویت هستند. این مبالغ از سوی بانک‌ها و قرض‌الحسنه‌ها برای فراهم کردن سرمایه ثابت و در گردش و نیز تهیه تجهیزات ضروری کار به اشخاص داده می‌شود. بازپرداخت این وام‌ها معمولاً طولانی‌مدت خواهد بود و مشمول آیین‌نامه پرداخت یارانه تسهیلات صاحبان بنگاه‌های اقتصادی زودبازده و کارآفرین می‌شود.
* طرح‌های حمایتی دیگری نیز برای مشاغل خانگی در نظر گرفته شده است. یکی از مفیدترین آنها، امکان استفاده از بازارهای محلی شهرداری برای عرضه محصولات است. همچنین از آنجایی که نیازی به تغییر کاربری مسکونی منزل وجود ندارد، این مجموعه‌ها از پرداخت عوارض تجاری و اداری نیز معاف خواهند بود. گفتنی است که شاغلین کسب‌وکارهای خانگی با ارائه مجوز قانونی می‌توانند به صورت خویش‌فرما خود را در صندوق تامین اجتماعی بیمه کنند و از تمام مزایای آن برخوردار شوند. مشمولان صندوق بیمه اجتماعی روستاییان و عشایر نیز تابع قوانین و مقررات مربوط به همان مجموعه خواهند بود. 

مدت‌زمان و هزینه مجوز مشاغل خانگی

* صدور مجوز تاسیس مشاغل خانگی حدوداً ۱۰ روز کاری زمان می‌برد. اگر مراحل اخذ جواز کسب‌وکارهای خانگی به درستی طی شوند، می‌توان اطمینان داشت که این روند بدون اتلاف وقت به سرانجام می‌رسد. مدت اعتبار مجوز مشاغل خانگی ۶۰ ماه (پنج سال) است. البته این زمان برای رشته‌های مرتبط با صنایع غذایی و امور فرهنگی و هنری ۲۴ ماه (دو سال) تعیین شده است که می‌توان آن را تمدید کرد. اخذ مجوز مشاغل خانگی هزینه‌ای ندارد. طبق قانون، هزینه صدور مجوز برای متقاضیان واجد شرایط در ایران رایگان است و فقط مبلغ اندکی برای ابطال تمبر 10هزار تومانی هنگام نهایی شدن کار از اشخاص دریافت می‌شود.

نظارت بر کسب‌وکارهای خانگی دارای مجوز

 شیوه نظارت بر مشاغل خانگی دارای جواز رسمی پیش از پرداخت تسهیلات به این صورت است:
 اطمینان پیدا کردن از مهارت، تجربه لازم و اهلیت متقاضی
 بررسی دقیق طرح پیشنهادی در دستگاه اجرایی
 نظارت بر تنظیم قرارداد میان پشتیبان و شاغلین تحت پوشش

اما نحوه نظارت بر کسب‌وکارهای خانگی دارای مجوز رسمی پس از پرداخت تسهیلات بانکی به شکل زیر خواهد بود:

 بررسی توجیه فنی و اقتصادی طرح از سوی بانک
 نظارت بر نحوه هزینه‌کرد تسهیلات از سوی بانک
 نظارت دستگاه اجرایی بر جذب افراد تحت پوشش در طرح‌ها از سوی پشتیبان
 نظارت‌های ادواری بر طرح‌ها توسط دستگاه اجرایی (با دریافت گزارش در فواصل زمانی معین از پشتیبان)
 بازدید از منازل مسکونی محل اجرای طرح از سوی پشتیبان و دستگاه اجرایی به صورت موردی و حداکثر سه بار در طول دوره تولید و متناسب با نوع محصول

توسعه مشاغل خانگی دارای جواز

* قانون ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی در سال ۱۳۸۹ و طرح ملی توسعه مشاغل خانگی در سال ۱۳۹۶ به تصویب رسید. این پروژه را معاونت توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی طراحی کرده و اجرای آن را با همکاری جهاد دانشگاهی آغاز نموده است. در این طرح، جهاد دانشگاهی به عنوان یک نهاد توسعه‌ای و تسهیلگر معرفی شده است که وظیفه توانمندسازی مشاغل خانگی را با آموزش و مشاوره بر عهده دارد. پایدارسازی و توسعه مشاغل خانگی و اتصال آنها به بازار نیز از دیگر مسئولیت‌های این نهاد است. طرح ملی توانمندسازی اقتصادی زنان سرپرست خانوار و خانواده‌های زندانیان از مهم‌ترین پروژه‌های پیاده‌سازی‌شده در سال‌های اخیر است.

نظرات